Informacje o plikach DDS

Format tekstur firmy Microsoft przeznaczony dla gier i aplikacji 3D

Ostatnia aktualizacja: 25 kwietnia 2026 przez Sören Ramspeck z doświadczeniem ponad 128 393 573 przekonwertowanych plików od 2013 roku.

Skrót DDS oznacza DirectDraw Surface i jest to format plików opracowany przez firmę Microsoft, służący do przechowywania tekstur i danych powierzchniowych dla aplikacji 3D. Format ten został wprowadzony wraz z DirectX 7 w celu przechowywania tekstur skompresowanych^[1] i nieskompresowanych. Nagłówek pochodzi bezpośrednio ze struktur DirectDraw 7 i chociaż sam DirectDraw już dawno uznano za przestarzały interfejs API, format pliku nadal funkcjonuje i jest często używany^[2]. Każdy, kto kiedykolwiek rozpakowywał pliki gier lub nawet tworzył modyfikacje do gier, z pewnością natknął się na pliki .dds – i być może nie mógł ich bezpośrednio obejrzeć.

Kontekst techniczny

W tamtych czasach karty graficzne miały często tylko 8 MB pamięci wideo, a nieskompresowane tekstury pochłaniały ją w ciągu kilku sekund. Rozwiązanie zaproponowała firma S3 Graphics, która opracowała metodę S3 Texture Compression (S3TC), pozwalającą zmniejszyć rozmiar danych tekstur do jednej czwartej lub jednej szóstej ich pierwotnej wielkości, bez konieczności czasochłonnego rozpakowywania danych przez kartę graficzną przed renderowaniem. W marcu 1998 roku firma Microsoft nabyła licencję na tę technologię dla DirectX^[3]. S3TC został pierwotnie opracowany dla karty graficznej Savage 3D, a w 1997 r. ^[4]zgłoszono go do opatentowania. Microsoft zdecydował się właśnie na ten algorytm, ponieważ zapewniał on najlepszą jakość obrazu i można go było niedrogo wdrożyć^[3] w sprzęcie. Wraz z DirectX 7 skompresowany plik tekstury otrzymał swój własny kontener: format DDS.

Dalszy rozwój formatu

To, co w 1999 roku zaczęło się jako prosty kontener tekstur, z biegiem lat zostało znacznie rozbudowane. Wraz z DirectX 8.0 dodano obsługę tekstur wolumetrycznych, a od Direct3D 10 obsługiwane są również ^[1]tablice tekstur. Wprowadzono przy tym rozszerzony nagłówek (DX10-Extension), który rozwiązał dość nieprzyjemny problem: nazwy formatów z Direct3D 9 i Direct3D 10 kolidowały ze sobą, co bez nowego nagłówka doprowadziłoby do niejasności podczas^[2] ładowania. Wraz z DirectX 11 dodano kolejne metody kompresji, które umożliwiają między innymi tekstury HDR (dla realistycznego oświetlenia) oraz ogólnie wyższą wierność kolorów.

DDS – format obrazu czy format kontenerowy?

DDS jest tu mniej klasycznym formatem obrazu, a bardziej formatem kontenerowym. Pojedynczy plik DDS może zawierać, oprócz prostych tekstur 2D, również mapy sześcienne (sześć stron odbicia otoczenia, potrzebnych na przykład dla nieba lub lustrzanych powierzchni), tekstury wolumetryczne (dla efektów takich jak mgła lub dym) oraz kompletne łańcuchy mipmap. Te ostatnie to warianty tekstur o malejącej rozdzielczości, dzięki czemu obiekt w oddali nie musi ładować tej samej tekstury o wysokiej rozdzielczości, co obiekt znajdujący się bezpośrednio przed kamerą. Pięć pierwotnych formatów kompresji, od DXT1 do DXT5, zostało ^[4]przemianowanych w Direct3D 10 na BC1 do BC3, przy czym DXT2 i DXT4 w praktyce prawie nie były używane.

Obszary zastosowania plików DDS

Format ten jest obsługiwany praktycznie przez każdy duży silnik gier, w tym Unreal Engine, Unity i CryEngine. Typowe obszary zastosowań to mapy rozproszenia (rzeczywista kolorystyka powierzchni), mapy normalne (symulowane szczegóły powierzchni, takie jak rowki lub wybrzuszenia), mapy odbicia (sterowanie połyskiem i odbiciami) oraz wszystkie inne typy tekstur, które oferuje nowoczesna gra 3D.
Chociaż format DDS został pierwotnie opracowany dla DirectX, można go również wykorzystywać w OpenGL za pośrednictwem rozszerzenia^[4] GL_EXT_texture_compression_s3tc. Kto więc uważa, że DDS jest formatem przeznaczonym wyłącznie dla systemu Windows, jest w błędzie. Format ten znajduje zastosowanie również poza branżą gier, na przykład w wizualizacjach architektonicznych lub symulacjach.

Obsługa przez oprogramowanie

Do otwierania i edycji plików DDS dostępne są różne programy, w tym Adobe Photoshop (z wtyczką), GIMP (z wtyczką DDS), Paint.NET i IrfanView. Microsoft udostępnia na GitHubie własne biblioteki open source DirectXTex i DirectXTK, które w pełni obsługują ten format. Alternatywnie, pliki DDS można konwertować bezpośrednio w przeglądarce na popularne formaty, takie jak PNG lub JPG, za pomocą serwisu konwerter-online.pl.

Źródła

[1] Microsoft Learn: DDS – aplikacje Win32
[2] Chuck Walbourn / Blog Microsoft DirectX SDK: Format plików DDS wciąż żyje
[3] Microsoft nabywa licencję na technologię grafiki 3D od firmy S3 Incorporated
[4] Wikipedia: Kompresja tekstur S3